Kumowa dolina

Dla myśliwych zrzeszonych w Polskim Związku Łowieckim, szczególnie tych z terenu Lubelszczyzny nazwa „Kumowa Dolina” kojarzy się bezpośrednio ze strzelnicą myśliwską Zarządu Okręgowego PZŁ w Chełmie  położną w m. Rudka koło Chełma. Skąd pochodzi i kiedy powstała nazwa „Kumowa Dolina” trudno dociec. Oskar Kolberg w swoim potomnym dziele wydanym w Krakowie pod tytułem „Chełmskie, obrazy etnograficzne” z 1890r. na stronie 352 pisze:

„Kumowa Dolina. We wsi Kumów pod Chełmem znajduje się jezioro. Podanie o nim takie: gdy raz w dawnych czasach jeździli kumowie z dziecięciem do chrztu, kum i kuma powracając w nocy przez miejsce gdzie dziś rozlewa się jezioro, zapłonąwszy do siebie nieczystym uczuciem, popełnili  występek kazirodztwa. Wtedy za karę występku, lubo jedna tylko popełniła go para, wystąpiły z głębin ziemi wody, zalały całą dolinę i zabrały cały uważany już za grzeszny orszak chrzestny; na środku jeziora została tylko malutka kępa, gdzie znaleziono nazajutrz i ocalono świeżo ochrzczone dziecię. Wody od tego czasu pozostały w tym miejscu i utworzyły jezioro, które atoli przez pamięć zaszłego tu wypadku, lud dotąd kumową doliną nazywa”.

Foto: Widok na oczko wodne…

Dziś nie wiadomo, czy z podobnego czy też z innego powodu, nazwa „Kumowa Dolina” przyjęła się do tego miejsca i ma zastosowanie do dnia dzisiejszego. W wykazie nazw powiatu chełmskiego zamieszczonych w opracowaniu „Urzędowe nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych” wydanym przez Urząd Rady Ministrów w 1970r. pod redakcją prof. dr Leona Kaczmarka, str. 19 czytamy:
„Gromada POKRÓWKA Rudka –nazwa wsi, Góry- nazwa części wsi. Kumowa Dolina –nazwa doliny, obiektu fizjograficznego”.
Dla mieszkańców Chełma pod hasłem „Kumowa Dolina” kryje się wiele znaczeń i haseł. „Kumowa Dolina” to również:
•    miejsce pamięci narodowej,
•    amfiteatr MOŚiR w Chełmie,
•    stok narciarski,
•    trasa rowerowa,
•    strzelnica „paintball”,
•    las Leśnictwo „Góry”,
•    wieża radiowo-telewizyjna.
•    miejsce konkursu pracy psów tropowców i posokowców
 
1. Strzelnia myśliwska Zarządu Okręgowego PZŁ w Chełmie.
 
„…Pełnowymiarowa strzelnica myśliwska, to miejsce gdzie można uprawiać – a inaczej mówiąc strzelać -6 konkurencji myśliwskich: 4 śrutowe i 2 kulowe. Stanowią one tzw. wielobój myśliwski…zasady są opisane w tzw. prawidłach strzeleckich i obowiązują myśliwych zrzeszonych w PZŁ…

 Foto: Widok na strzelnice z korony wyrobiska…

  …Na większości strzelnic króluje nad okolicą wysoka stalowa wieża. Tu strzela się popularnego „bażanta” konkurencję śrutową, fachowo zwaną przelotami… Rzutki wyrzucane są przez łapę , uruchamianą sprężyną, o regulowanej sile naciągu. Na przelotach strzela się do 10 rzutków, trzykrotnie przechodząc przez wszystkie stanowiska. Do każdego rzutka można oddać dwa strzały…

…Otoczona wałami, jest oś zająca. Konkurencja ta polega na strzelaniu do znajdującej się w ruchu blaszanej sylwetki zająca. Do makiety zająca strzela się dziesięciokrotnie, pięć w lewo i pięć w prawo…

…Krąg myśliwski jest niewątpliwie najbardziej widowiskową konkurencją w wieloboju … jest odmianą olimpijskiej dyscypliny sweet, stąd też jego popularność. Rzutki  wyrzucane … na komendę „daj”. Strzela się ze stanowisk …

 Foto: Widok na krąg i oś myśliwską…

… również bardzo widowiskową konkurencją jest oś myśliwska. Jest to zmodernizowana  forma trapu –konkurencji olimpijskiej- i stąd często występuje pod tą potoczną nazwą. Z umieszczonego pod poziomem stanowisk bunkra maszyna rzucająca podaje rzutki…Wyniki obejścia i podchodu dodaje się. Każdy zawodnik może uzyskać 100pkt…

…Rogacz. Oś ma długość 100m. Na tej odległości przed każdym zawodnikiem umieszczone są –jedna obok drugiej –dwie tarcze „rogacza” i „lisa”. Do każdej  z tarcz zawodnik oddaje 5 strzałów z broni kulowej, wyposażonej w reguły w celownik optyczny…

…Drugą konkurencją kulową w wieloboju myśliwskim jest strzelanie do dzika w przebiegu, … strzelec odstrzeliwuje serię  przemiennie (pięć w lewo, następnie pięć w prawo, lub odwrotnie) … . punktacja wg wartości przestrzelin, do zdobycia maksymalnie 100 pkt. Konkurencja bardzo trudna  i wymaga –poza wysokimi umiejętnościami strzeleckimi-doskonałej odporności psychicznej…”

Strzelnica myśliwska położona jest w środku kompleksu leśnego o nazwie „Kumowa Dolina”. Na strzelnicy znajduje się 6 kompletnych stanowisk strzeleckich: rogacz i lis, dzik, zając, przeloty, krąg myśliwski, oś myśliwska pozwalających na rozgrywanie pełnego wieloboju myśliwskiego. Obiekt chełmskiej strzelnicy, ogrodzony, szczególnie bezpieczny zarówno dla strzelających jak i otoczenia (naturalne kulochwyty), wyposażony w niezbędne stanowiska strzeleckie i urządzenia, zawiera również miejsca parkingowe, zadaszenia, oczko wodne oraz miejsca do rekreacji i wypoczynku.

2. Miejsce pamięci narodowej- miejsce straceń położone w głębi lasu, przy „szosie rejowieckiej”.

Jest to zagłębienie terenu, gdzie przez cały okres okupacji hitlerowcy rozstrzeliwali Polaków. Jest ono usytuowane niedaleko wyrobiska po byłej żwirowni 300 m od szosy. Na miejscu kaźni usytuowano betonowy pomnik, który ma on formę monumentalnej ściany z wmontowaną w nią tablicą z czarnego sjenitu, na której wykute są nazwiska ofiar.

Foto: Delegacja myśliwych: Marian Flis i Mirosław Sawicki z udziałem Starosty Chełmskiego Kazimierza Stockiego, składa kwiaty pod pomnikiem pomordowanych. 
 

„Hitlerowcy rozstrzelali kilkunastu więźniów. Zginął m.in.: Józef Czechowski- leśnik, (…) Hitlerowcy rozstrzelali 13 Polaków, spośród ok. 20 aresztowanych we wsi Wierzbica. Śmierć ponieśli; Borys ( imienia brak) Groński ( imienia brak) Mieczysław Celnicki, Jan Kowalczyk, Tadeusz Kwiatkowski, Stanisław Kurotyński,  Tadeusz Majdan, Małysz ( imienia brak) Paweł Mazurek, Edward Michaluk, Stanisław Paradowski, Józef Popielnicki –sołtys Wierzbicy, Ignacy Sulej.”
-źródło informacji: „Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego” Andrzej Wawryniuk, Chełm 2002, s.113-114.

Egzekucje dokonywano: 10.06.1940r, 4.07.1940r,17.05.1944r,14.07.1944r., i 15.07.1944r.

„Miejsce egzekucji ofiar Akcji AB -las na przedmieściach Chełma przy trasie na Krasnystaw. W dnach 3 i 4 czerwca 1940 r. funkcjonariusze gestapo rozstrzelali, co najmniej 115 osób aresztowanych w powiatach chełmskim, krasnostawskim i zamojskim. Wśród ofiar znaleźli się głównie politycy, działacze samorządowi, ziemianie, nauczyciele oraz inni przedstawiciele lokalnej inteligencji z Chełma i Krasnegostawu. O wytypowanie osób pochodzących z Chełma posądzano niemieckich kolonistów z Kamienia - Lindnerów. Osoby aresztowane w Krasnymstawie zatrzymano w dniu 5.06.1940 roku. Gestapo podstępem zwabiło przedstawicieli miejscowej inteligencji do budynku gimnazjum. Tam zostali oni aresztowani i przewiezieni do więzienia gdzie poddawano ich torturom. Aresztowań dokonano na polecenie oberscharfurera SS Raschendorfera. Po 1-2 dniowym pobycie w krasnostawskim więzieniu przewieziono samochodami do więzienia w Chełmie. Trzymano ich tam około miesiąca. Aresztowani byli rygorystycznie izolowani, nie przyjmowano paczek od rodzin i udzielano fałszywych informacji co do ich miejsca pobytu. 3 i 4.07.1940 (wg innej wersji w nocy z 3 na 4) grupę krasnostawską i chełmską przewieziono trzema samochodami krytymi plandeką do lasu Góry za Kumową Doliną k. Chełma. Aresztowanych przewieziono do małej dolinki gdzie przygotowany już był wykopany dół. Związanym kazano stanąć dookoła i rozstrzelano. Zwłoki ofiar wrzucone zostały do dołów po wybranym piachu i zasypane. Zgodnie z relacjami okolicznych mieszkańców, ofiary przysypano tylko częściowo. Wielu wśród nich musiało jeszcze żyć. Niemcy wrócili na miejsce kaźni, wylali do dołu benzynę i podpalili. W ten sposób bestialsko dokończyli swojego okrutnego dzieła. Również i te z ofiar, które były ranne i jeszcze żyły spalono żywcem lub zaduszono. Istnieje również informacja mówiąca, że Niemcy wydobyli zwłoki ofiar w 1943 roku i następnie spalili je w lesie Borek .

Wśród ofiar wymienić można m.in.:
Henryk Bałazy – chorąży WP; Józef Janisławski – ziemianin; Kazimierz Janisławski – ziemianin; Michał Nowacki – zastępca burmistrza Zamościa; Edmund Prost – kapitan WP; Jerzy Stępniewski – nauczyciel gimnazjalny; Jan Sztaba – dyrektor cukrowni w Rejowcu, Stefania Szwed – działaczka harcerska, Wincenty Kociuba - poseł na Sejm RP, Tadeusz Tomaszewski – prezydent Chełma, Stefan Umiński –wiceprezydent m. Chełma, Jerzy Bieńkowski, Edward Bieńkowski, Leon Epsztajn - ziemianin, Paweł Gutowski, Stanisław Huskowski, Feliks Kaczorowski, Tadeusz Kowalewski, Michał Niewidziajło, Feliks Pawłowski, Wacław Piwowarski, Jan Rusek, Karol Szczotka, Stanisław Wilczkiewicz, Paweł Wisz, Michał Wiśniewski, Czesław Wierzbicki, Kazimierz Żurawski –dr medycyny, major W.P. Mieczysław Godlewski- notariusz, Michał Nowacki, Stefania Pyszora, Stanisław Krawczyk, Jan Łabiga, Wiesław Meysztowicz, Jan Stafiński, Maria Wirska, Leon Sawicki.
Potem Niemcy dokonywali tu ponownie egzekucji w latach 1943-1944. W miejscu egzekucji w 1963 roku wybudowano z fundacji mieszkańców Chełma i rodzin pomordowanych pomnik upamiętniający ofiary zbrodni.

 Foto: Pomnik ofiar zbrodni…

 Pomnik odsłonięto w dniu 5.06.1966 roku. –źródło informacji: http://pl.wikipedia.org/wiki/Kumowa_Dolina

3. Strzelnica myśliwska.

a) Kalendarium powstania

-3 sierpnia 1989r.
Podpisano protokół zdawczo –odbiorczy na okoliczność przekazania Strzelnicy myśliwskiej w Chełmie „Kumowa Dolina”-
„Przekazujący: Społeczny Komitet Budowy „Strzelnicy” Ośrodka Szkoleniowo rekreacyjnego w osobach:
1.Przewodniczący komitetu- Wice Wojewoda Chełmski Eugeniusz Wójcik, 2.Skarbnik komitetu- Tadeusz Gołębiowski,
3.Zastępca przewodniczącego- Andrzej Tomza.
Strona przejmująca:
1.Etatowy pracownik Biura ZW PZŁ w Chełmie- Eugeniusz Jurek-materialnie odpowiedzialny przy współudziale członków ZW PZŁ Kazimierza Kapicy, Mariana Szczablewskiego, Tadeusza Golca i członka komisji strzeleckiej Wojciecha Jurka”.

-13 sierpnia 1989r.
Komisja w składzie Tadeusz Golec Przewodniczący ZW PZŁ w Chełmie, Eugeniusz Jurek Kierownik Biura ZW PZŁ, Wojciech Jurek -członek Komisji Strzeleckiej, Danuta Kiczyńska -Starszy instruktor ZW PZł przy udziale Waldemara Kobierskiego  przedstawiciela ZG PZŁ reprezentującego Komisją Strzelecką NRŁ  dokonała szczególnego przeglądu stanowisk i urządzeń na wszystkich sześciu konkurencjach wieloboju myśliwskiego i stwierdza że:
„Wybudowana strzelnica  odpowiada wymogom obowiązującym w PZŁ wynikającym z prawideł strzelań myśliwskich. Wobec powyższego strzelnicę PZŁ w Chełmie można uznać za przydatną do użytkowania.”
-7 lipca 1991r.
„Odbyły się w Chełmie VII Wojewódzkie Zawody w Strzelaninach Myśliwskich o Puchar Przechodni Wojewody Chełmskiego. Upalna pogoda zgromadziła w pięknym Ośrodku Szkoleniowo Rekreacyjnym w Kumowej Dolinie licznych myśliwych z woj. chełmskiego i zamojskiego.
Zawody poprzedziło uroczyste otwarcie nowej strzelnicy myśliwskiej wybudowanej w dużej części w czynie społecznym przez myśliwych, którym w tych trudnych pracach przewodził Andrzej Tomza z Chełma. Jemu głownie i władzom Związku zawdzięczać należy szczęśliwy finał budowy.
Otwarcia dokonali przybyli na zwody Jacek Tomaszewski –przewodniczący ZG PZŁ , Hieronim Pikula –wiceprzewodniczący WRŁ w Chełmie i Andrzej Tomza –wice przewodniczący Komitetu budowy.
Wyniki
Zespołowo zwyciężyło Koło Łowieckie nr 22 w Chełmie -139 pkt. II miejsce uzyskało Koło Łowieckie nr 70 „Sokół” w Starym Brusie, III  zaś Koło Łowieckie nr 48 „Ponowa” z Włodawy.
W klasie powszechnej I Miejsce zajął Wiesław Piecuch 49 pkt. II Wojciech Jurek-48 pkt. III miejsce Stanisław Armaciński- 48 pkt.
W klasie mistrzowskiej zwycięzcą został Krzysztof Pączek 62 pkt. ii miejsce uzyskał Andrzej Tomza 61 pkt. II Józef Pituch 57 pkt.
Sędzia Głównym był Janusz Żurawski. Warto jeszcze dodać iż najmłodszy zawodnik Piotr Piecuch uzyskał 41 pkt. zaś najstarszy Piotr Lipczyński-35 pkt”.
-1991r.
Odręczna notatka z zaplanowanym porządkiem uroczystości otwarcia ośrodka- strzelnicy:
„Porządek dzienny uroczystości
9.00 –Otwarcie
-Powitanie gości, przedstawicieli naczelnych władz łowieckich i administracyjnych, gospodarzy województwa i regionu
-Uroczyste otwarcie ośrodka(strzelnicy)
-przecięcie wstęgi,
-pokaz strzelań przez: wice przewodniczącego SKBOSR na osi.
Przedstawienie przez Gł. Sędziego regulaminu zawodów i prezentacja sędziów poszczególnych konkurencji.
-Strzelanie ( śniadanie dla gości)
-Ogłoszenie wyników i wręczenie pucharów i atrakcyjnych nagród
-Zakończenie zawodów
-ognisko
12.00- konkurs strzelań do makiety rogacza
Prezentacja kolekcji stroju myśliwskiego „Diany” i „Huberta”
Niespodzianka
Konkurs –wybór Najpiękniejszej „Diany”
Pokaz tańca klasycznego i latynoamerykańskiego
Tańce dla wszystkich w kniei”.

b). Najlepsze wyniki-rekordy:
Jak każdy obiekt strzelecki, tak i strzelnica myśliwska w Kumowej Dolinie ma swoich rekordzistów.
* 2.09.2004r. najlepszym, rekordowym wynikiem, osiągniętym podczas oficjalnych zawodów, mógł poszczycić się Henryk Górski z Tarnobrzega, który podczas II Regionalnych Zawodów Strzeleckich Leśników o Puchar Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie uzyskał wynik 487/500pkt.
* 3.05.2008r. kolejny rekord strzelnicy ustanowił Jędral Robert z Tarnobrzega, który podczas Eliminacji Ligi Strzeleckiej uzyskał wynik 488/500 pkt. Na poszczególnych osiach  kol. Robert wystrzelał:
* 10.09.2011r. rewelacyjny wynik 493 na 500 możliwych do zdobycia punktów osiągnął Kamil Jamróz z Kielc podczas XVII Turnieju Chmielakowego. Drugi wynik dnia i strzelnicy wystrzelał Ryszard Cybula z Piotrkowa Trybunalskiego wynikiem  488 pkt. Osiągnięty przez Beatę Salę z Warszawy wynik 445 pkt jest oficjalnym rekordem strzelnicy w kategorii Dian.
Najlepsze wyniki zawodników z Chełma to: 476/500pkt, który wystrzelał Piotr Kędzierawski w 2002r. oraz wynik 473/500 zdobyty przez Andrzeja Maciąga  6.08.2011r.
 

c) Mistrzostwa Okręgu.
Organizowane od 1999r. jako kontynuacja organizowanych mistrzostw województwa chełmskiego.

 

Coroczne Mistrzostwa Okręgu są podsumowaniem całości procesu szkolenia strzeleckiego w okręgu, mówią bardzo wiele o zaangażowaniu kół i samych członków w podnoszenie indywidualnych  umiejętności. Stan wyszkolenia z roku na rok, znacznie się poprawia, mimo trudnej sytuacji większości naszych kolegów i kół. Dowodem jest fakt uzyskiwania coraz to lepszych wyników.

 

4. Rekordowe wyniki Dian dla strzelnicy myśliwskiej w Kumowej Dolinie

 

4 lipca 2009r.  Martyna Lubecka z Suwałk- podczas I Pucharu Dian wystrzelała wynik 355 pkt.
26 czerwca 2010r. osiągnięty w trakcie II Pucharu Dian, przez Ewę Kraskę wynik 392 jest oficjalnym rekordem wśród pań dla strzelnicy w Kumowej Dolinie.
25 czerwca 2011r. podczas III Pucharu Dian, Beata Sala ustanawia nowy rekord strzelnicy wynikiem 434 pkt. Najlepszy wynik w śrucie wystrzelała Beata Sala wynikiem 265 pkt. Najlepszy rekordowy wynik w kuli 183/200 pkt. ustanowiła Aleksandra Jamróz.
10 września 2011r. podczas XVII Turnieju Chmielakowego, Beata Sala ustanawia kolejny rekord strzelnicy wynikiem 445 pkt. na 500 możliwych do zdobycia pkt.
30 czerwca 2012r. w trakcie IV Pucharu Dian nowy rekord strzelnicy ustanowiła Aleksandra Jamroz z  okręgu radomskiego, wynik 453/500 pkt. Ola wystrzelała czysty krąg i przeloty, razem -śrut 275/300 pkt, razem -kula 178/200 pkt. Nasze gratulacje.

5. Dom Myśliwych Ziemi Chełmskiej.

Dom - miejsce licznych spotkań, zebrań, narad wybudowany staraniem chełmskich myśliwych  w 1998r.

-28.11.1998r.
Uroczystości 75 lecia PZŁ w Chełmie były okazją do otwarcia „Domu Myśliwych Ziemi Chełmskiej”. Dom wybudowano na terenie jednej z najładniej położonych strzelnic w kraju, powstał wysiłkiem wielu myśliwych oraz dzięki hojności sponsorów nie szczędzących grosza i czasu przy jego wznoszeniu.
Otwarcia dokonał prezes NRŁ Ireneusz Michaś wspólnie z senatorem Ziemi Chełmskiej Piotrem  Miszczukiem, poczym dom poświęcił ks. Stanisław Furlepa. Po pokazie sztucznych ogni w Klubie Garnizonowym odbyła się część oficjalna, na której wielu myśliwych i kół łowieckich uhonorowano wysokimi odznaczeniami łowieckimi.
Obchody zakończył bal myśliwski na którym anegdotom i opowieściom , tańcom i degustacji znakomitych potraw z dziczyzny nie było końca.